عنوان
ارزيابي اثرات حضور گسل¬هاي فعال در طراحي سدها
نویسنده (گان)
محمد بشير گنبدي
شهريار صادقي
چکیده مقاله
فعالت¬هاي تکتونيکي و تحرکات پوستة¬ زمين از جمله عواملي است كه در انتخاب ساختگاه سدها، مشخصه‌هاي طراحي سدها، عملکرد سدهاي در دست بهره برداري و درجه ايمني سدها بسيارتأثير گذار مي¬باشد. علاوه بر شتاب‌هاي القايي به ساختگاه سد در يك حادثة لرزه‌اي ناشي از جابجايي يك گسل فعال در نزديكي محل احداث سد كه مي‌تواند منجر به تغيير مكان‌هاي قابل توجه بدنة سد گردد، خطر گسلش پي و انتقال اين جابجايي به بدنة سد در صورت تقاطع گسل اصلي يا فرعي با بدنه سد، از جمله خطرات بالقوه‌اي است كه پايداري سد‌ها را در يك حادثة لرزه‌اي تحت تأثير مي‌گذارد. در اين تحقيق ساختگاه سد نيروان به عنوان مطالعه موردي براي بررسي موضوع تحقيق مد نظر قرار گرفته است. ساختگاه سد نيروان به دليل واقع شدن در منطقه‌اي با تكتونيك فعال و شرايط لرزه زمين ساخت حساس، از جمله ساختگاه‌هايي است كه مورد توجه خاص واقع شده است. نزديكي به گسل پيرانشهر و گسل اصلي زاگرس و عبور سه گسلة فرعي به نام‌هاي F1، F2 و F3 به عنوان شاخه‌هايي از گسل پيرانشهر از ساختگاه سد، موجب تغيير نوع سد از بتني دو قوسي به سنگريزه‌اي با هستة رسي گرديد. جانمايي بدنة سد به گونه‌اي انتخاب شده است كه هيچكدام از گسله‌هاي فرعي فوق‌الذكر، المان آب بند سد (هستة رسي) را قطع نكرده و طراحي سد به گونه‌اي انجام شده است كه به خوبي قادر به تحمل شتاب‌هاي نسبتاًُ بزرگ حاصل از جابجايي گسل پيرانشهر و جابجايي‌هاي القايي به گسل‌هاي فرعي بوده و تغيير مكان‌هاي بدنه در محدوده قابل قبولي ‌باشد. مقادير جابجايي براي گسل پيرانشهر در محدودة طرح ٧/١ متر و براي گسل F3 (كاني ابراهيم) به عنوان مهمترين گسل فرعي مرتبط با گسل پيرانشهر، ٢٦ سانتيمتر برآورد شده است. حداكثر شتاب زلزله در سطح MCL بيشينه زلزله محتمل(Ms=7.4) به مقدار 0.72g تعيين شده است. حداكثر تغيير مكان بدنه با استفاده از روش هاي تجربي، ٥٠ تا ٨٠ سانتيمتر برآورد شده است.

متن کامل مقاله