عنوان
بررسی ترکیبات و خواص درمانی انار با تاکید بر تولید و صادرات فرآورده های دارویی آن
نویسنده (گان)
رضا خوش نظر پرشکوهی-
چکیده مقاله
انار Punica granatum L.، درختي است باستاني و راز آلود با ميوه اي منحصر به فرد. اين درخت کوچک و مادام العمر عمدتاً در ايران، هند، کشورهاي خاور نزديک ودور، سراسر منطقه مديترانه، کاليفرنيا و آريزوناي آمريکا مي رويد. قسمت خوراکي ميوه آن شامل 78% آب ميوه و 22% دانه است. دانه هاي انار سرشار از اسيدها، قندها، ويتامين ها، پلي ساکاريدها، پلي فنل ها و مواد معدني است. اين دانه ها همچنين غني از اسيدهاي چرب چند زنجيره اي غير اشباع هستند. در پريکارپ، برگ ها و گل انار، فنل ها (فلاوونوئيدها و تانن ها) کشف گرديده اند که برخي از آنها منحصر به فرد هستند. همچنين پوست ميوه داراي پلي ساکاريدهاي مرکب مي باشد. در دانه، تري گليسيريدهاي سازنده روغن با مقدار بالاي پانيسيک اسيد موجود مي باشند. در اين روغن وجود استرول ها، استروئيدها و سربروسايد در مقادير خيلي کم گزارش گرديده است. يکي از بارزترين ويژگي هاي ميوه انار آن است که دانه هاي آن داراي ترکيبات استروژنيک هستند که غني ترين منبع استروژن گياهي به شمار مي رود. اين ماده مانع تکثير سلول هاي سرطان سينه شده و از هجوم و پيشروي آنها جلوگيري مي کند. آب ميوه انار شامل تانن، آنتوسيانين ها، اسيد گاليک و اسيد آلاژيک به عنوان مواد شيميايي ضد اکسيدان مي باشد که فعاليت آنتي اکسيداني آنها سه برابر بيشتر از عصاره چاي سبز است. به نظر مي رسد نوعي اثر هم افزايي در ترکيبات انار وجود دارد که باعث مي شود ميزان تاثير اين ترکيبات از اجزاء تشکيل دهنده آن به طور منفرد، بيشتر باشد. ترکيباتي که داراي بيشترين خواص درماني در انار هستند، عبارتند از: آلاژيک اسيد، پانيسيک اسيد، فلاونوئيدها، آنتوسيانيدين ها، آنتوسيانين ها، فلاونول هاي استروژنيک و فلاون ها. انار همواره به عنوان منبعي پايان ناپذير براي پژوهشگران بوده است؛ از علم شيمي براي جستجوي ترکيبات جديد و نحوه توليد آنها گرفته تا بيوتکنولوژي جهت يافتن ارقام سودمند و بيولوژي براي بررسي تاثيرات ضد اکسيداني، ضد ميکروبي، ضد التهابي، ضد سرطان، ضد ديابت و کاربردهاي فراوان ديگر. در يک دهه گذشته تمرکز تحقيقات براي درمان و پيشگيري از انواع سرطان ها، بيماري هاي قلبي‌عروقي، ديابت، بيماري هاي دندان، آلودگي هاي باکتريايي و مقاومت آنتي بيوتيکي و صدمات پوستي ناشي از اشعه ماوراء بنفش بوده است. ساير کارکردهاي بالقوه ترکيبات انار در درمان کم خوني مغز اطفال، ناباروري مردان، آلزايمر، ورم مفاصل و چاقي مي باشد که در حال حاضر آزمايشات باليني متعددي در اين زمينه ها در حال انجام است. در سال هاي اخير همچنين زمينه هاي متعدد درماني ديگري براي عصاره انار آشکار شده است؛ زمينه هايي همچون جلوگيري از خشکي و پيري پوست، حفظ رطوبت پوست و بهبود سيماي ظاهري آن، سفت کردن دور کمر و شکم، درمان ريزش مو از طريق استعمال خارجي، پيش گيري از بيماريهاي دنداني مثل پلاک دندان و درمان بيماري کم خوني داسي شکل، که نشان دهنده اهميت چنين گياه پرپتانسيلي براي سلامت انسان مي باشد. به هر حال توجه به اين نعمت الهي به ويژه در کشور ما ايران که از بزرگترين توليد کنندگان و صادرکنندگان انار در جهان به شمار مي رود، اين اميد را مي دهد که با انجام تحقيقات و بررسي¬هاي بيشتر آزمايشگاهي و باليني و جداسازي ترکيبات منحصر به فرد انار بتوان به توليد داروها يا مواد موثره دارويي براي انواع بيماري ها پرداخت و با صادرات اين مواد بتوان در کنار تامين نياز داخل، به ارزآوري از فرآورده هاي دارويي اين گياه ارزشمند انديشيد.

متن کامل مقاله