عنوان
بازنگری پروانه‌های میوه‌خوار انار و تعیین رژیم‌های غذایی احتمالی و گیاهان میزبان آنها در منطقه سیستان
نویسنده (گان)
علیرضا ارجمندی‌نژاد- غلامرضا رجبی-
چکیده مقاله
بر اساس مشاهدات مختلف، کرم‌ ميوه‌خوار انار در دنيا بيش از يک گونه‌ گزارش شده‌است و همچنين رژيم‌هاي غذايي و ساير ميزبان‌هاي آن کاملاً مشخص نمي‌باشند، بطوريکه مطالعه‌اي دوباره‌ در اين زمينه با دقت و گستردگي بيشتري ضرورت داشت تا از اين اطلاعات پژوهشي در برنامه‌ريزي‌هاي راهبردي جهت کنترل اين آفت، در آينده بطور منطقي‌تري ياري جست. طي بررسي‌هايي که در سال‌هاي 87-85 درباره خسارت پروانه‌هايي که به ميوه انار و ساير گياهان ميزبان از جمله سيب، گلابي، زردآلو، خرما و غيره حمله مي‌کنند انجام گرفت، بدين منظور يک قطعه از باغ انار که محصولات ديگري از جمله سيب، انجير و زردآلو نيز وجود داشتند، در منطقه سيستان تحت نظر قرار گرفت و پروانه‌هايي از روي محصولات مختلف جمع‌آوري و شناسايي گرديدند. در راستاي نيل به اهداف اين پژوهش يعني شناسايي پروانه‌هايي که به ميوۀ انار حمله مي‌کنند، بررسي رژيم چوبخواري پروانه‌هاي انار و نيز شناسايي ساير گياهان ميزبان پروانه‌هاي انار، برنامه‌هايي به قرار ذيل تنظيم و اجرا شد. بدين ترتيب که از ابتداي خردادماه، نوارهاي مقوايي چين‌داري دور تنۀ درختان انار در نقاط مختلف باغ بسته شد و هر ده روز يکبار پس از بازنمودن نوارهاي قبلي، مجدداً نوارهاي مقوايي جديد دور تنۀ همان درختان بسته و نوارهاي جداشده در يک جعبه دربسته قرار داده شد و در محيط آزمايشگاه تا خروج پروانه‌ها نگهداري گرديد. اين کار تا 10 مهرماه سال آينده ادامه داشت و بدين ترتيب لاروها و شفيره‌هاي موجود در زير پوستک‌هاي تنه و شاخه‌ها جمع‌آوري گرديد. به منظور تعيين ساير گياهان ميزبان نيز ميوه‌هاي کرموي غير از انار در باغ مورد نظر و ساير باغات منطقه سيستان به محض مشاهده آلودگي چيده و در جعبه‌هاي جداگانه تا خارج‌شدن پروانه‌ها نگهداري گرديد و در نهايت همۀ اين نمونه‌ها توسط همکاران مؤسسه تحقيقات گياهپزشکي کشور شناسايي گرديدند. بررسي‌ها نشان داد که اين پروانه‌ها نيز همان کرم گلوگاه انار بوده و از آفات ميوۀ چندخوار محسوب مي‌شود. كرم گلوگاه انار زمستان را بصورت لارو در انارهاي باقيمانده روي درخت و ريخته‌شدۀ پاي درخت همچنين زير پوستك‌هاي تنۀ درختان انار سپري مي‌نمايد. همچنين در ادامۀ اين بررسي‌ها محل‌هاي ديگري از جمله در داخل برخي از ميوه‌ها، مانند انجير و نير زير پوستك‌هاي تنۀ ساير درختان ميوه را نيز به‌عنوان محل‌هاي زمستان‌گذران لاروهاي اين آفت نشان مي‌دهد. پروانۀ Spectrobates ceratoniae Zeller(Lepidoptera : Pyralidae) موسوم به کرم گلوگاه انار، مهمترين عامل کاهش کمي و کيفي محصول انار در کشور ما محسوب مي شود.

متن کامل مقاله